İnternette maya dönüşümü hakkında birbirini tutmayan çok bilgi var. Bu yüzden önce kısa cevabı, sonra en çok sorulan gram değerlerini yazdım; en altta da mayaların dünyasını anlattığım video var.
Kısa cevap
- Aktif kuru maya = yaş mayanın yarısı. 20 g yaş maya yerine 10 g aktif kuru maya.
- Instant maya ≈ yaş mayanın üçte biri. 20 g yaş maya yerine yaklaşık 7,5 g instant maya.
- Instant, aktif kurudan biraz güçlüdür. Aktif kuru maya yerine instant kullanacaksan miktarı dörtte bir azalt: 10 g aktif kuru yerine 7,5 g instant.
- Ekşi maya bu hesaba girmez. Canlı bir kültür; miktarı una göre hesaplanır (aşağıda).
Yaş maya kaç gram kuru maya eder? Hazır tablo
| Yaş maya | Aktif kuru maya | Instant maya |
|---|---|---|
| 5 g | 2,5 g | 2 g |
| 10 g | 5 g | 4 g |
| 15 g | 7,5 g | 5,5 g |
| 20 g | 10 g | 7,5 g |
| 25 g | 12,5 g | 9,5 g |
| 30 g | 15 g | 11 g |
| 40 g | 20 g | 15 g |
| 42 g (1 küp) | 21 g | 16 g |
| 50 g | 25 g | 19 g |
Tersi için aktif kuru mayayı 2 ile, instant mayayı 2,7 ile çarp: 10 g aktif kuru maya = 20 g yaş maya; 10 g instant maya ≈ 27 g yaş maya.
Kaşıkla ölçüyorsan
- 1 çay kaşığı kuru ya da instant maya ≈ 3 g
- 1 yemek kaşığı ≈ 9 g (3 çay kaşığı)
- 10 g kuru maya ≈ 3 çay kaşığı ≈ 1 yemek kaşığı
- Yarım çay kaşığı ≈ 1,5 g
Kaşık ölçüsü kabaca bir ölçüdür; mümkünse terazi kullan.
Paketler: 1 paket maya kaç gram?
- Yaş maya: 42 g’lık küp.
- Instant maya: 10 g’lık paket. Üretici bir paketi 500 g–1 kg un için öneriyor.
- 1 paket instant maya (10 g) ≈ 3 çay kaşığı ≈ 27 g yaş maya ≈ 13 g aktif kuru maya.
- 1 küp yaş maya (42 g) ≈ 21 g aktif kuru ≈ 16 g instant, yani yaklaşık bir buçuk paket instant.
Dört maya, dört kullanım
Yaş maya. Bloklar halinde satılan, nemli ve canlı maya. Ufalayıp ılık sıvıda eritilir ya da doğrudan una karıştırılır. Buzdolabında saklanır, ömrü kısadır.
Aktif kuru maya. Kurutulmuş, uyku halindeki maya; önce uyandırılması gerekir. Kullanacağın mayanın 3 katı kadar 35–40 °C su ya da sütün içine, mayanın ağırlığının yarısı kadar şeker ekle ve mayayı bu sıvıda eriterek karıştır.
Instant maya. Daha ince öğütülmüş kuru maya. Eritmeye gerek yok, doğrudan una karıştırılır.
Ekşi maya. Un ve suyla beslenen canlı kültür. Gram olarak dönüşüm tablosu teorik kalır, çünkü gücü beslenme zamanına ve sıcaklığa göre değişir. Mayalanma süresi yaş ya da kuru mayaya göre çok daha uzundur.
Una göre ne kadar maya?
- Ekmek hamurunda unun %2–4’ü kadar yaş maya ya da yaklaşık %1’i kadar instant maya yeterli olur.
- Brioş gibi yağlı, şekerli hamurlar daha fazlasını ister.
- Ekşi mayada benim tercih ettiğim oran unun %20’si.
Sık sorulanlar
50 gr yaş maya ne kadar kuru maya eder?
25 g aktif kuru maya ya da yaklaşık 19 g instant maya.
25 gr yaş maya kaç gram kuru maya eder?
12,5 g aktif kuru maya ya da yaklaşık 9,5 g instant maya; yani neredeyse bir paket instant.
10 gr kuru maya ne kadar yaş maya eder?
Aktif kuru mayaysa 20 g, instant mayaysa yaklaşık 27 g yaş maya.
10 gr kuru maya kaç kaşık?
Yaklaşık 3 çay kaşığı, yani 1 yemek kaşığı.
1 paket instant maya kaç gram, kaç kaşık?
10 g; yaklaşık 3 çay kaşığı.
Instant maya ile aktif kuru maya aynı şey mi?
Hayır. İkisi de kurutulmuş maya ama instant daha ince öğütülür ve doğrudan una karıştırılır; aktif kuru maya önce ılık sıvıda eritilir. Instant biraz daha güçlüdür, aynı tarifte dörtte bir daha az kullanılır.
Yaş maya ile kuru maya arasındaki fark ne?
Yaş maya nemli ve canlıdır, buzdolabında kısa süre dayanır. Kuru maya kurutulmuştur, oda sıcaklığında aylarca saklanır. Aynı kabartma için kuru mayadan yaklaşık yarısı (aktif kuru) ya da üçte biri (instant) kadar kullanırsın.
Ekmeğe meraklıysan
- Dünyanın en iyi ekmeğini yapan fırınlardan birkaçı Tokyo’da; Japonya rehberime bir göz atın derim.
- Ekmeğin Türkiye’deki en önemli isimlerinden Hakan Doğan’la yaptığımız YBYK bölümünü dinleyin.
